Średniowieczna tajemnica w neolitycznym grobie — DNA z dolmenu Menga

10 kwietnia 2026, 16:38

Niemal sześć tysięcy lat temu, w pierwszej połowie czwartego tysiąclecia przed naszą erą, neolityczne społeczności południowej Iberii wzniosły dolmen Menga — jeden z najbardziej imponujących megalitycznych grobowców w Europie. Jego historia jednak nie zakończyła się w prehistorii. Dolmen był ponownie używany jako miejsce pochówku i rytuałów w epoce brązu, żelaza, w starożytności, a wreszcie w średniowieczu. Nowe badania genetyczne rzucają światło na tę ostatnią epokę, w której miały miejsce najbardziej zagadkowe pochówki. Odkryto je w 2005 roku, gdy archeolodzy trafili na szczątki dwóch osób.



Gdy rośnie wysokość, poprawia się pamięć

1 czerwca 2012, 17:05

Ptaki żyjące na większych wysokościach mają lepszą pamięć przestrzenną (i większy hipokamp) niż przedstawiciele tego samego gatunku, którzy jeśli mierzyć w linii prostej, zamieszkują blisko, ale niżej położone rejony.


Samica górą

2 marca 2011, 13:10

W kawałku bałtyckiego bursztynu sprzed 40 mln lat doskonale zachowała się para kopulujących roztoczy z wymarłego gatunku Glaesacarus rhombeus. Dziś u wielu gatunków tych pajęczaków współżycie kontrolują samce, tymczasem wtedy dominującą rolę spełniała samica.


Ftalany podwyższają u mężczyzn ryzyko chorób przewlekłych

14 lipca 2017, 12:27

Ftalany, które występują zarówno w produktach do pielęgnacji ciała, np. mydłach, jak i foliach do pakowania żywności czy zabawkach, wiążą się u mężczyzn z podwyższonym ryzykiem chorób przewlekłych, m.in. cukrzycy typu 2.


Białko transbłonowe bierze udział w regulacji tempa jedzenia

21 czerwca 2012, 09:56

Naukowcy ze Szkoły Medycznej Uniwersytetu Bostońskiego zademonstrowali, że zablokowanie receptorów sigma-1 - podtypu receptora opioidowego - zmniejsza tempo konsumpcji u osób z zespołem gwałtownego przejadania (ang. binge eating disorder, BED).


Uciekinierzy z ogrodów botanicznych

18 marca 2011, 11:24

Ponad połowa najbardziej inwazyjnych gatunków roślin dostała się do nowego środowiska z ogrodów botanicznych. Większość analizowanych spektakularnych ucieczek miała miejsce w okresie od początku XIX w. do połowy wieku XX, jednak nie powinniśmy osiadać na laurach i nadal troszczyć się o biobezpieczeństwo, ponieważ niektóre z nich zdarzyły się później, a pomogły w tym wiatr, woda i zwierzęta (Trends in Ecology).


Brak chętnych do zarządzania gigantycznym teleskopem

7 sierpnia 2017, 08:57

Chiny wybudowały największy radioteleskop świata, a teraz mają problem ze znalezieniem osoby, która będzie nim zarządzała. Państwo Środka szuka obcokrajowca, gdyż żaden chiński astronom nie ma doświadczenia w kierowaniu tak wielkim i złożonym ośrodkiem badawczym, jakim jest Five hundred-meter Aperture Spherical Telescope (FAST).


Ofiara ponosi koszty przewyższania możliwości drapieżników

11 lipca 2012, 11:55

Kiedy wokół pełno drapieżników, ofiary często zaczynają mniej jeść, by uniknąć przebywania na otwartej przestrzeni i upolowania. Najnowsze badania wykazały, że choć obawiając się pluskwiaków Podisus maculiventris, gąsienice motyla z rodziny zawisaków Manduca sexta jedzą aż o 40% mniej, zaczynają rosnąć szybciej i uzyskują tę samą wagę, co gąsienice z niezagrożonych rejonów. Dzięki temu w okamgnieniu stają się zbyt duże na to, by je zjeść.


Substancja z mandarynek chroni przed otyłością i zawałem

7 kwietnia 2011, 10:58

Walka z chorobami cywilizacyjnymi to dla wielu naukowców cel numer jeden. Spory entuzjazm wzbudza więc fakt, że nobiletyna, substancja występująca m.in. w mandarynkach, zapobiega otyłości, a także chroni przed cukrzycą typu 2. i miażdżycą tętnic.


Nie odpoczywają nawet w czasie odpoczynku

28 sierpnia 2017, 11:43

Chroniczne szumy uszne prowadzą do zmian w 2 sieciach mózgowych, a te z kolei sprawiają, że mózg jest bardziej uważny i rzadziej odpoczywa.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk